Profilaktyka uzależnień

Dzieci w rodzinie z problemem alkoholowym”

Dzieci alkoholików, choć często wyglądają jak zwyczajni ludzie – nie są zwyczajne. Wszystkie w jakimś stopniu ucierpiały, dlatego, że miały rodzica alkoholika.

Dzieci alkoholików są narażone na szczególne ryzyko:

  • w życiu dorosłym związują się z alkoholikami; wiele dzieci alkoholików wybiera partnerów, którzy nałogowo piją lub są w inny sposób uzależnieni,

  • same stają się alkoholikami,

  • mają problemy związane z własnym dzieciństwem; mogą to być problemy emocjonalne, psychologiczne lub zdrowotne.

Dzieci, które wychowują się w rodzinach, w których ktoś nadużywa napojów alkoholowych, żyją z poczuciem zagrożenia, cierpią i uczą się szczególnych sposobów postępowania, które im utrudniają życie.

Wiele dzieci stara się utrzymywać w tajemnicy picie rodziców, wstydzą się, mają poczucie, że są gorsze, ale starają się chronić dobre imię rodziny, boją się i mają zaburzenia emocjonalne związane z lękiem.

Ukrywają i tłumią swoje uczucia, są i czują się osamotnione, próbują za wszelką cenę poradzić sobie ze swoją rozpaczą i bezradnością, częściej zapadają na różne choroby, bo ich odporność jest wyczerpywana przez nieustanny stres.

Wcześnie uczą się, że nie mogą polegać na swoim rodzicu i przestają ufać innym ludziom, otaczający świat wydaje im się wrogi i obcy.

Niektóre dzieci biorą na siebie nadmierną odpowiedzialność za problemy rodzinne i przejmują obowiązki dorosłych, bardzo się starają naprawiać swoje błędy i zaniedbania.

Bardzo się starają by zadowolić innych. Nie umieją się bawić.

Niektóre dzieci starają się przystosować za wszelką cenę do nienormalnego i zagrażającego środowiska rodzinnego, wchłaniają w siebie destrukcję i chaos.

Inne źle się zachowują i pragną w ten sposób zwrócić uwagę na siebie; mają złe stopnie, piją alkohol i zażywają narkotyki, popełniają drobne wykroczenia.

Niektóre dzieci, mimo swego cierpienia starają się być opiekuńcze i przyjazne dla innych, są gotowe do poświęcenia się, wkładają wiele wysiłku w pomaganie tym, którzy cierpią i są zagubieni.

Dzieci z rodzin o problemie alkoholowym przeżywają większe niż inne dzieci zakłócenia w stanie poczucia swojego bezpieczeństwa. Doświadczają więcej napięć, lęku, dezorientacji i samotności. Ten stan rzeczy sprzyja tworzeniu się obronnej postawy życiowej. Postawa obronna każe wycofywać się przed ryzykiem, a przez to przed zmianą.

Postawa obronna jest związana z urazami, które przeżywa dziecko. Jeśli chodzi o dzieci z rodzin o problemie alkoholowym można mówić o urazach ostrych i urazach rozmytych.

Uraz ostry to pojedyncze lub powtarzające się przerażające doświadczenia w postaci bólu, przemocy, upokorzenia czy seksualnego nadużycia.

Dzieci bywają ofiarami świadkami przemocy. Przeżywają przerażenie, obawę o życie swoje lub swoich bliskich. Przeżywają też bunt i nienawiść.

Uraz rozmyty to drugi rodzaj urazu. Nic ostrego i wyraźnego się nie dzieje, lecz życiu towarzyszy piętno niepokoju, chaosu i braku oparcia.

Doświadczenie dziecka w rodzinie alkoholowej to doświadczenie totalnego zagubienia.

Nigdy nie wiadomo, na co można liczyć, ponieważ wszystko zależy od chwilowego nastroju.

Cokolwiek zrobisz, zrobisz źle. Niektóre obietnice są owszem, spełnione, nie wiadomo tylko, które, kiedy i dlaczego. Co do, do dorosłych – raz się kochają, raz nienawidzą.

Dziecko w rodzinie z problemem alkoholowym uczy się trzech rzeczy na „nie”:

  1. nie ufać,

  2. nie mówić,

  3. nie odczuwać.

    1. Nie ufać – jest konkluzją i intuicją życia w chaosie wobec urazów, jakie oferuje życie, ponieważ ufności i porządku świata dziecko uczy się od rodziców i poprzez rodziców, brak oparcia w dorosłych pozbawia je pewności i rozeznania.

    2. Nie mówić – jest silnym komunikatem od dorosłych w sprawach związanych z problemem alkoholowym. Nie mówić oznacza też zamknięcie się na tematy związane z rodziną wobec obcych. Wszyscy doskonale wiedzą, jak dzieci milkną i chronią niby największy skarb tajemnice rodzinną o alkoholu i incydentach tym związanych.

    3. Nie odczuwać – to efekt nauki znieczulenia się. Nie tylko wielkie przerażające uczucia powodują obronne odcinanie się od nich. Zafałszowanie wewnętrznej rzeczywistości, powoduje osłabienie lub wyłączenie czynnika emocjonalnego niezbędnego w dalszym życiu do orientacji w świecie i w sobie samym. Uczucia należy umieć opanować, bo nie chodzi o to, by zawładnęły człowiekiem. Lecz zafałszowanie ich i odepchnięcie grozi utratą prawdy.

Alkoholizm często przechodzi z pokolenia na pokolenie i jest jakby „dziedziczony”.

Przyczyny mogą być dwojakiego rodzaju:

  1. Czynniki biologiczne. Badania wykazują, że dzieci alkoholików mogą mieć skłonność do nadmiernego niebezpiecznego picia, które prowadzi do uzależnienia.

  2. Wpływ środowiska. Dzieci alkoholików mogą zostać alkoholikami pod wpływem doświadczeń z dzieciństwa. Dziecko, które odcięło się od swoich emocji, może jako dorosły pić alkohol, ponieważ to pomaga mu pokonać zahamowania w wyrażaniu uczuć.

Właściwości Dorosłych Dzieci Alkoholików wg W. Sztander:

  1. Nieumiejętność rozwiązywania intymnych związków i obawa przed utratą własnego ja w bliskich związkach uczuciowych.

  2. Obawa przed zdemaskowaniem własnej nieatrakcyjności i porzuceniem.

  3. Ukrywanie uczuć i podatność na zranienie.

  4. Obawa przed sytuacją konfliktową i gniewem.

  5. Kłopoty z odpowiedzialnością: nadmierne podejmowanie odpowiedzialności lub uchylanie się od niej.

  6. Poczucie odmienności i izolacji od ludzi.

  7. Nieumiejętność radowania się i bawienia.

  8. Trudności w odróżnieniu tego, co normalne od tego, co nienormalne.

  9. Szukanie trudności i kryzysów miejsce spokojnego życia.

  10. Nadmierne poczucie lojalności.

  11. Obawa przed utratą kontroli.

  12. Tendencja do kłamstwa „bez powodu” – nawet wtedy, gdy łatwiej byłoby powiedzieć prawdę.

Według najnowszych polskich badań, nawet małe dzieci są zachęcone lub namawiane do próbowania alkoholu, 70% niepełnoletnich miało kontakt z alkoholem, z czego ponad połowa pije alkohol systematycznie, to znaczy, co najmniej raz w tygodniu.

Co piąty młody człowiek ma poważne problemy z powodu picia alkoholu – upija się, ma kłopoty w szkole i w domu, popełnia drobne przestępstwa i inne wykroczenia przeciw prawu.

Wraz ze zmianą wzorów konsumpcji w Polsce oraz obfitym zaopatrzeniem sklepów w napoje alkoholowe, młodzi ludzie coraz częściej systematycznie piją piwo, a są tacy, którzy robią to codziennie. Na dodatek żyją w przekonaniu, że piwo to przecież żaden alkohol. Młody człowiek może po prostu wejść do sklepu i bez większych trudności kupić alkohol. Mimo, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości z 1982-go roku zakazuje sprzedaży i podawania alkoholu osobom poniżej 18-go roku życia, wino i piwo jest sprzedawane nastolatkom w 80 przypadkach na sto, dla wódki procent ten jest trochę niższy.

Alkohol bywa tym środkiem uzależniającym, który otwiera drogę silniejszym narkotykom. Młodzi ludzie po alkoholu tracą pełną kontrolę nad swoimi decyzjami i łatwiej im odpowiedzieć tak na propozycję spróbowania „czegoś mocniejszego”. Piciu towarzyszy częste palenie. Papierosy i alkohol otwierają furtkę dla narkotyków, zwłaszcza, gdy palenie i picie rozpoczyna się bardzo wcześnie.

Organizm dziecka czy młodego człowieka różni się od organizmu człowieka dojrzałego. Młody organizm nadal rośnie i rozwija się. Picie alkoholu przed okresem dojrzewania i w czasie dojrzewania może zablokować normalny wzrost, rozwój psychiczny i fizyczny, utrudnić uczenie się, zaburzyć zdrowe kontakty z rówieśnikami i dorosłymi.

Dzieci zaczynają pić, żeby:

  1. Dopasować się do kolegów, należeć do grupy.

  2. Czuć się dorosłym.

  3. Być na luzie.

  4. Lepiej się poczuć.

  5. Przestać być nieśmiałym.

  6. Sprawdzić, jak to jest.

  7. Złamać zakaz.

  8. Dobrze się bawić.

Istnieją dwie kategorie pijących nastolatków. Problemy wszystkich pijących młodych ludzi są podobne, ale należy jednak odróżnić od siebie dwie kategorie nastolatków sięgających po kieliszek.

Dzieci osób, które same zbyt dużo piją, prezentują zwykle skrajne postawy wobec alkoholu.

Jedne są zagorzałymi abstynentami. Niestety często jednak dzieje się wręcz odwrotnie: dzieci przejmują iluzję, że picie to sposób na życie, powielają wzory zabawy życia towarzyskiego przy butelce, obserwowane u swoich rodziców. Tym dzieciom trudniej pomóc: ich środowisko rodzinne i normy kulturowe sprzyjają sięganiu po alkohol. Rodzice są na ogół niezdolni do zajęcia się problemem dziecka, jeśli nie potrafią pomóc sobie, będą mieli trudności, by pomóc swojemu dziecku.

Dzieci rodziców niepijących sięgają po alkohol zwykle po to, by zwrócić uwagę, zmusić rodziców do zajęcia się sobą. Picie jest przejawem zaburzeń życia rodzinnego, które dzieci w ten sposób „demaskują”. Picie bywa też sposobem na „sprawdzenie rodziców”, tego, czy będą zdolni do oderwania uwagi od pracy, pieniędzy lub konfliktów małżeńskich do zajęcia się dzieckiem.

Oprac. Katarzyna Majczak – Buk

INSTYTUCJE POMOCNE OSOBOM Z PROBLEMEM UZALEŻNIENIA

Adresy

Wojewódzki Ośrodek Zapobiegania i Leczenia Uzależnień

44-001 Katowice

ul. Powstańców 31

32 – 209 – 11 – 81

Ośrodek Profilaktyki i Leczenia Uzależnień

41-800 Zabrze

ul. Park Hutniczy 6

Telefon:32 – 278 – 11 – 99

32 – 271 – 84 – 42

Poradnia Leczenia Uzależnień

Gliwice ul. Dębowa 5

32 – 231 – 86 – 15

Poradnia Terapii Uzależnienia i Współuzależnienia od Alkoholu czynna w poniedziałki środy

i czwartki w godzinach od 8:00-18:00, we wtorki i piątki od 8:00-15:00.

Poradnia Terapii Uzależnienia od substancji psychoaktywnych innych niż alkoholu czynna poniedziałki środy i czwartki w godzinach od 8:00-18:00, we wtorki i piątki od 8:00-15:00.

Stacjonarny Oddział Terapii dla uzależnionych od substancji psychoaktywnych ze współistniejącymi za burzeniami psychicznymi.

Stacjonarne leczenie zespołów abstynencyjnych po substancjach psychoaktywnych (detoks).

Stacjonarny oddział terapii dla uzależnionych od substancji psychoaktywnych.

Hostel dla uzależnionych od substancji psychoaktywnych.

Górnośląskie Stowarzyszenie FAMILIA, Gliwice, ul. Dębowa 5 tel./fax (32) 270-37-58, (32) 231-86-15, czynne w poniedziałki, środy i piątki w godzinach od 8:00 do 18:00, we wtorki i czwartki w godzinach od 8:00 do 15:00.

Stowarzyszenie Pomocy „Arka Noego”

Gliwice ul. Barlickiego 3

668 – 630– 980 kom

Stowarzyszenie realizuje programy:

Bezpieczna Przystań – program edukacyjno – terapeutyczny dla dzieci i młodzieży eksperymentującej lub uzależnionej od narkotyków oraz innych substancji psychoaktywnych.

W ramach programu Stowarzyszenie oferuje:
– indywidualne spotkania terapeutyczne;
– grupę edukacyjno – terapeutyczną dla współuzależnionych.
o Punkt Informacyjno – Konsultacyjny dla osób uzależnionych od alkoholu oraz ich rodzin.
W ramach programu Stowarzyszenie oferuje:
– indywidualne konsultacje dla osób uzależnionych od alkoholu;
– indywidualne konsultacje dla osób współuzależnionych;
– wsparcie dla osób po odbytej terapii w ośrodkach stacjonarnych;
– pomoc w załatwianiu formalności dla osób kierowanych do ośrodków stacjonarnych;
– pomoc dla osób z problemem alkoholowym, uwikłanych w przemoc w rodzinie.

Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych – Urząd Miejski Gliwice, ul. Zwycięstwa 21, II piętro pok.234, tel. (32) 239-12-59.

Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych – Urząd Miejski w Gliwicach, ul. Zwycięstwa 21, II piętro, pok. 235, tel. (32) 239-12-95.

Izba Wytrzeźwień – Miejski Zarząd Usług Komunalnych Gliwicach ul. Okopowa 6, tel. (32) 335-04-93.

Punkt konsultacyjny dla osób uzależnionych od alkoholu i ich rodzin – pomoc psychologiczna i terapeutyczna – tel. (32) 335-04-94 – przy Izbie Wytrzeźwień w Gliwicach, ul. Okopowa 6.

Dyżury:

dzień tygodnia 

 

psycholog

specjalista terapii uzależnień

                       godziny przyjęć

poniedziałek

7:00-14:00

 

wtorek

7:00-14:00

 

środa

7:00-14:00

 

czwartek

7:00-14:00

15:00-18:00

piątek

7:00-14:00

 

 

W sobotę dyżur zmienny w godzinach od 7:00-10:00.

Porady prawne (prawo rodzinne) wtorek w godzinach od 14.00 do 15.00, kontakt do tel. (32) 335–04-93 – kierownik Izby Wytrzeźwień. Umawianie terminu telefonicznie lub osobiście u kierownika Izby Wytrzeźwień.

Zakład Lecznictwa Odwykowego „SZANSA”, ul. Cmentarna 18, Pławniowice, tel. 32 230 32 47.
Do zakładu przyjmowane są osoby, które ukończyły 18 rok życia, uzależnione od narkotyków. Zakład oferuje:

  • małe grupy terapeutyczne (do 7 osób);

  • grupy dla rodzin;

  • trening zapobiegania nawrotom;

  • psychoedukacja;

  • terapia indywidualna;

  • trening praktycznych umiejętności życiowych;

  • atrakcyjne obozy terapeutyczne;

  • dodatkowe grupy dla kobiet;

  • posługę duszpasterską;

  • zajęcia parateatralne.

Stowarzyszenie Promocji Zdrowia i Trzeźwego Stylu Życia „SZANSA” Pławniowice, ul. Cmentarna 18, tel. 032 230 32 47
Stowarzyszenie oferuje pomoc socjalną i psychologiczną osobom zagrożonym uzależnieniem, uzależnionym, ich rodzinom i bliskim. W ramach swojej działalności Stowarzyszenie prowadzi:

Pracownię profilaktyki, w ramach której prowadzone jest poradnictwo rodzinne, programy profilaktyczne w szkołach;

Program readaptacji społecznej dla osób uzależnionych od narkotyków poprzez mieszkania readaptacyjne, grupę zapobiegania nawrotom, konsultacje indywidualne, kursy zawodowe dla osób w programie readaptacji.

Klub Abstynentów „Krokus” w Gliwicach, ul. Daszyńskiego 28, tel. (32) 231-57-65.
Klub czynny jest od poniedziałku do piątku w godz. 13.00-21.00, w sobotę i niedzielę oraz święta w godz.15.00- 20.00.

Filia Klubu Abstynentów „Krokus” w Gliwicach – Łabędach, mieści się przy ul. Wolności 1a, pok. 110 I p., tel. (32) 333-09-34.Filia czynna jest we wtorek, czwartek i sobotę od godz.17.00-20.00

W ramach swojej działalności Klub oferuje:

Grupę samopomocową Al-Anon „Nadzieja”;

Grupę terapeutyczną „Warsztaty Umiejętności Psychospołecznych”;

Grupę samopomocową AA „Sigma”;

Grupę „Nawroty choroby alkoholowej”;

Grupę „Wsparcia” dla osób z problemem alkoholowym;

Grupę dla osób współuzależnionych i ofiar przemocy;

Grupę „Wsparcia DDA” (Dorosłe Dzieci Alkoholików);

Grupę samopomocową AN „Diament” (Anonimowi Narkomani);

Spotkania społeczności Klubowej Klubu „KROKUS”;

Bezpłatne porady prawne (raz w miesiącu, zapisy po wcześniejszym ustaleniu z osobą I-szego kontaktu w klubie);

Grupę „Nawroty Choroby” dla AN (Anonimowi Narkomani);

Grupę Wsparcia dla osób z problemem alkoholowym i osób będących w bliskich relacjach z nimi;

Grupę samopomocową AA „Antoniczek”.

Ośrodek Pomocy Społecznej w Gliwicach, ul. Górnych Wałów 9, tel. tel. (32) 335-96-00, fax (32) 230-80-27.
W celu uzyskania pomocy należy zgłosić się do pracownika socjalnego do odpowiedniego rejonu ze względu na miejsce zamieszkania w następujących godzinach:
poniedziałek: 9:00 – 11:00, 15:00 – 17:00
wtorek, środa, piątek: 8:00 – 10:00
czwartek: 13.00 – 15.00

Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Gliwicach, ul. Sikorskiego 134, tel. (32) 335-53-40, (32) 335-53-59, email: oik_gliwice@tlen.pl
Czynny: całodobowo we wszystkie dni w roku.
Przeznaczony jest dla osób znajdujących się w trudnych sytuacjach życiowych, takich jak: przemoc w rodzinie, kryzys w małżeństwie, samotność, przeżycia traumatyczne, utrata bliskiej osoby, choroby, gwałt czy próby samobójcze. Ośrodek Interwencji Kryzysowej posiada 17 miejsc w hostelu, który czynny jest całą dobę dla mieszkańców Gliwic znajdujących się w kryzysie. Zadaniem Ośrodka jest udzielanie specjalistycznej pomocy psychologicznej, pedagogicznej, socjalnej i prawnej w celu pomocy w uregulowaniu sytuacji życiowej, osiągnięcia względnej równowagi psychicznej i samodzielności.

Tryb przyjmowania klientów: pomoc świadczona jest tylko dla mieszkańców miasta Gliwice. Do Ośrodka może zgłosić się każdy bez skierowania. Przyjmowanie klientów od poniedziałku do piątku między 8:00 a 18:00. Hostel jest czynny całodobowo.

Komenda Miejska Policji w Gliwicach ul. Powstańców Warszawy 10-12, Telefon (032) 336-92-00, fax (032) 336-92-44 tel. dyż. (32) 336-92-55,
Przyjęcia interesantów przez Komendanta: każdy wtorek w godz. 12.00 – 18.00